انگار پا روی دُم شان گذاشته بودیم

برگزاری نخستین همایش میراث فرهنگی و توسعه پایدار به حدی برای برخی دستگاه ها غیرعادی و تعجب برانگیز بود که فکر می کردند میراث فرهنگی پای اش را روی دُم دستگاه های دیگر می گذارد.

انگار پا روی دُم شان گذاشته بودیم

به گزارش خبرنگاران، سید محمد بهشتی - رییس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری - که یک شنبه 15 مهر، در آیین افتتاح دومین همایش میراث فرهنگی و توسعه پایدار در موزه ملی ایران سخن می گفت، اظهار کرد: ابتدا برای نهادهای مرتبط این بحث یک موضوع غیر عادی بود، تعجب می کردند در این حد که معتقد بودند ما پایمان را روی دم دستگاه های دیگر می گذاریم. ما را در ثبت سلبی بین خود و میراث فرهنگی می دیدند در حالی که ما دنبال نسبت ایجابی بودیم.

وی گفت: بعد از جنگ جهانی دوم موضوعاتی مانند محیط زیست و میراث فرهنگی در طول قرن بیستم موضوعیت پیدا کرد. آن موقع اینطور به نظر می رسید که باید مدتی این دو حوزه را کنار بگذارند تا بتوانند اروپا را بسازند، در واقع این ذهنیت جا افتاد که محیط زیست و میراث فرهنگی مخل توسعه اند، اما اکنون چند سالی است که در کشورهای غربی این موضوع حل و فصل گردیده و دیگر این دو حوزه را مانع توسعه نمی دانند، بلکه هر توسعه ای را موکول به حل و فصل مباحث و حفاظت محیط زیست و میراث فرهنگی قرار داده اند.

در ایران در مقابل با میراث فرهنگی در موضع دفاعی قرار داریم

وی با اشاره به آنالیز که روی نقشه باستان شناسی کشور ایتالیا داشته است، اضافه نمود: آن نقشه حاصل 300 سال کار مطالعاتی آن هاست و همه دستگاه ها مکلف گردیده اند عرصه و حریم آثار تاریخی این کشور را مراعات نمایند، چیزی که به عنوان یک اصل پذیرفته گردیده است.

او به یک اتفاق درباره توجه به محوطه های تاریخی در ایتالیا نیز اشاره نمود: پیش بینی گردیده بود برای مراسم کریسمس سال 2000 میلادی حدود سه میلیون گردشگر به واتیکان بروند. آن ها در حال تجهیز کشور خود بودند،. در آن موقع در حال سر و سامان دادن 700 بنای تاریخی بودند تا مسافران فضاهای مناسبی را ببینند، از جمله طرح های در دست پیش بینی ایجاد یک پارکینگ طبقاتی بود، چند روز قبل از کریسمس در رمپ میانی پارکینگ به آثار تاریخی برخورد کردند، نخست آن را به وزارت میراث فرهنگی ایتالیا اطلاع دادند آن ها نیز تعدادی باستان شناس اخمو و بداخلاق مانند باستان شناسان ایرانی به آن محوطه فرستادند.

وی ادامه داد: باستان شناسان بعد از یک هفته گفتند احتمال وجود اتاق خواهر نرون در آن محوطه وجود دارد. وزارت میراث فرهنگی پروژه را تعطیل کرد، در آن موقع روزنامه ها و مردم به آن وزارتخانه اعتراض کردند، اما هیچ نتیجه ای نداشت. کریسمس تمام شد و یک هفته بعد همه کشور از مقاومت وزارت میراث فرهنگی تشکر کردند، چون به این نتیجه رسیده بودند که میراث فرهنگی مربوط به عمرهای کوتاه نیست.

او تاکید نمود: هنوز مشکل ما در ایران این است که در موضع دفاعی قرار داریم و نمی دانیم که نسبت میان میراث فرهنگی و محیط زیست چیست؟ اغراق نیست، اگر بگوییم از زمان ایجاد سازمان میراث فرهنگی، تخریب آثار تاریخی نسبت به بیش از هزار سال قبل بیشتر بوده است. از زمانی که اوزها و اسکندر مقدونی به ایران حمله کردند.

از برنامه اول تا ششم توسعه، دفاع در مقابل میراث فرهنگی در دستور کار بوده

بهشتی ادامه داد: در برنامه های توسعه اول تا ششم برنامه های دفاعی در مقابل میراث فرهنگی تقویت می شدند.

وی از دیگر پیش بینی ها را توسعه پایدار دانست که هنوز استفاده از این اصطلاح به ابتدای کار برمی گردد و اضافه نمود: زمانی که منشور کیوتو تنظیم شد تا قدری محیط زیست رعایت گردد هر چند بعد از آن اتفاقات زیادی در راستای عمیق شدن توسعه پایدار رخ داد. به مرور فرهنگ در صندلی بهتری نهاده شد، به طوری که یونسکو هیات می فرستاد تا نسبت بین میراث فرهنگی، توسعه و فرهنگ ایجاد گردد و در نتیجه فرهنگ مبدأ توسعه مطرح شد.

او با تاکید بر اینکه در این سرزمین نمی توان توسعه را مدنظر قرار داد، به جز اینکه سرزمین و محیط زیست را بشناسیم گفت: این اتفاقات ما را به این سمت کشاند که یک حرف از یک زاویه دیگر میراث فرهنگی و توسعه مطرح گردد. ابتدا برای نهادهای مرتبط این بحث یک موضوع غیر عادی بود، تعجب می کردند در این حد که معتقد بودند ما پایمان را روی دم دستگاه های دیگر می گذاریم. ما را در ثبت سلبی بین خود و میراث فرهنگی می دیدند در حالی که ما دنبال نسبت ایجابی بودیم.

رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری اضافه نمود: اولین همایش میراث فرهنگی و توسعه پایدار فتح باب بود نسبت به موضوعی که تازه باب گردیده است و فهم مان به نسبت توسعه و میراث فرهنگی دگرگون شد. نخستین همایش میراث فرهنگی و توسعه پایدار سند مهمی را از خود به جای گذاشت. دستگاه های مختلف با احتیاط همکار می شدند و فعالان همایش همه از نتیجه آن خوشحال بودند.

وی ادامه داد: فعالیت ها برای همایش دوم با ابهاماتی روبرو بود هر چند دیگر سختی های اولیه نبود . میراث فرهنگی و توسعه پایدار همچنان فتح باب بود، و حالا اگر همایش سوم بخواهد برگزار گردد دیگر کسی نیست نسبت به این اتفاق متقاعد نباشد.

رشد 120 درصدی در دومین همایش میراث فرهنگی و توسعه پایدار

عبدالکریم شادمهر، معاون اداری مالی و توسعه مدیریت و دبیر شورای سیاست گذاری دومین همایش میراث فرهنگی و توسعه پایدار، در 100 سال اخیر، به عنوان جزیی از کل جامعه بشری در مسیر توسعه حرکت نموده و در این مسیر با وجود نتایج مثبت، متحمل آسیب هایی نیز به دلیل تخریب بافت های تاریخی، روز بحران آب، تخریب جنگل ها، کاهش تعداد زیستگاه های بشر و غیره گردیده است.

او اضافه نمود: حرکت سریع و بی توجه به سوابق تاریخی در مسیر توسعه یک قرن اخیر در ایران مشکلاتی را به وجود آورده است که هیچ گاه در هزاران سال زندگی در فلات ایران با آنها روبرو نبوده ایم و در صورت بروز برای آنها روش های خردمندانه و پایدار تمهید می گردیده است.

وی در ادامه با اشاره به برگزاری موفق نخستین همایش میراث فرهنگی و توسعه پایدار در اسفند ماه سال 1394 گفت: در همایش جاری به دنبال بازشناسی مفهوم اهلیت ایرانی و کاربرد آن در برنامه ریزی های کلان توسعه پایدار هستیم، در این همایش علاوه بر تاکید بر اهلیت ایرانی کوشش می گردد تا به صورت کاربردی بر موضوع تعامل میراث فرهنگی و طبیعی با برنامه ریزان کلان کشور توجه گردیده و نیز بر حوزه های توسعه ای مانند راه و شهرسازی، آب، گردشگری و توسعه فناوری به صورت موردی تمرکز نموده و تجربیات تاریخی در این حوزه مورد آنالیز قرار گیرد.

او یکی دیگر از موضوعات این همایش را توجه به صندلی میراث فرهنگی در حفظ و تقویت ملی و تحکیم صلح و دوستی گفت و در ادامه به هشت محور همایش میراث فرهنگی و توسعه پایدار شامل میراث فرهنگی، توسعه پایدار و آمایش سرزمین، میراث فرهنگی، توسعه پایدار و راه و شهرسازی، میراث فرهنگی، توسعه پایدار و مدیریت آب،میراث فرهنگی، توسعه پایدار و هویت،میراث فرهنگی، توسعه پایدار و گردشگری،میراث فرهنگی، توسعه پایدار، صلح و وفاق ملی، میراث فرهنگی، توسعه پایدار و نو آوری و فناوری،میراث طبیعی و توسعه پایدار اشاره نمود.

شادمهر در خاتمه از افزایش 120درصدی مشارکت علاقمندان به حوزه میراث فرهنگی و توسعه پایدار در این همایش نسبت به نخستین همایش اطلاع داد و یکی دیگر از تفاوت های این همایش با همایش اول را برگزاری نخستین نمایشگاه استارتاپ های میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در کنار دومین همایش گفت.

در برنامه ششم توسعه باید به انسان توسعه یافته نگاه کنیم

سعید نمکی - معاون توسعه امور علمی، فرهنگی و اجتماعی سازمان برنامه و بودجه کشور - نیز در سخنانی در آئین افتتاح دومین همایش میراث فرهنگی و توسعه پایدار گفت: در گذشته یک غفلت بزرگ تاریخی کردیم. باآنالیز پنج برنامه توسعه قبل از انقلاب و پنج برنامه توسعه بعد از انقلاب و برنامه ششم هرگز فکر نکردیم صندلی انسان توسعه یافته در این برنامه ها کجاست.

او اضافه نمود: در کنار توجهی که اقتصاددانان به بحث های مختلف داشتند به این فکر نکردیم که باید هنرمندان و فرهنگ دانان برای صندلی انسان توسعه یافته وارد قضیه شوند. آنچه امروز مشکل اقتصادی ما است، تبی است که نشانه آبسه در مدیریت است. انسان توسعه یافته اگر هدف غایی توسعه است، ریشه در مدح توسعه فرهنگی ما دارد.

منبع: خبرگزاری ایسنا

به "انگار پا روی دُم شان گذاشته بودیم" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "انگار پا روی دُم شان گذاشته بودیم"

نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید